Łacina gramatyka online

Łacina gramatyka

Powyższe zdjęcie zamieściłem tu oczywiście z przekory. Jest odpowiedzią na to, jak wiele osób postrzega gramatykę – jako potwora, rzecz, której trzeba się uczyć, bo nauczyciele każą, a jest zupełnie do niczego nieprzydatna. Ja zawsze stałem, stoję i będę stał na stanowisku, że gramatyka jest potrzebna. Bez niej nie ma nauki języka, bez niej nie da się poznać go dobrze. Nie wierzę w metody, które obiecują, że nauczysz się słówek i osłuchasz z językiem (no dobra, w przypadku łaciny to raczej „oczytasz”), a znajomość gramatyki przyjdzie sama. Nie wierzę.

Może jestem tradycjonalistą, filologicznym betonem, który nie idzie z duchem czasu i nie proponuje coraz to nowszych, prostszych metod nauki języka, które pozwalają go opanować szybko, łatwo i bezboleśnie. No i oczywiście bez wkładania w to jakiejkolwiek pracy. Bzdura! Nauka języka to ciężka harówa, nauka w pocie czoła, a zgłębianie gramatyki jest punktem wyjścia. Owoce tej nauki są jednak bardzo słodkie, dlatego warto się trochę pomęczyć. Pamiętajcie, że tylko początki są trudne, później wszystko idzie łatwiej.

Dlatego niech ta pompejańska mozaika z czaszką będzie dla was symbolem tego, że gramatyka może na początku jest potworna, ale z czasem daje ogromne możliwości rozwoju i szansę prawdziwego poznania łaciny. Nie bez kozery przecież mawiali starożytni: „Per aspera ad astra” – „Przez trudy do gwiazd”!

Łacina gramatyka online

Poniżej znajdziecie listę wszystkich lekcji z bloga uszeregowanych według zagadnień gramatycznych, które są w nich poruszone (łacina gramatyka online). Jest to idealne rozwiązanie dla wszystkich, którzy nie chcą przerabiać wszystkich lekcji po kolei, tylko przypomnieć sobie poszczególne, wybrane zagadnienie lub je poznać.


Łacina gramatyka online – czasownik

Łacina koniugacje
Zacznijmy od rzeczy najprostszej: co to jest koniugacja? To po prostu odmiana czasownika przez osoby, czyli ja idę, ty idziesz itd. W łacinie są cztery koniugacje, zależnie od tematu czasownika. Wydaje się dużo? Nieprawda, w polszczyźnie jest ich jeszcze więcej. Zdefiniowaliśmy już sobie koniugację, powiedzmy coś jeszcze o wspomnianym temacie ...
Czytaj Dalej
Łacina koniugacja
Znacie już łacińskie koniugacje I i II, pora zakończyć temat i nauczyć się pozostałych dwóch. Zaraz przekonacie się, że temat nie jest o wiele trudniejszy niż w poprzednim przypadku, chodź koniugacja III nieco odbiega od schematu, który już poznaliście. Ale tylko nieznacznie, nie ma się czym przejmować. Czytajcie, a wszystko ...
Czytaj Dalej
Łacina czasownik być
Odmiana czasownika "być" w łacinie jest nieregularna. Nikogo to chyba nie dziwi - tak jest właściwie w każdym współczesnym europejskim języku. Dlatego też nie ma złotej rady, jak się tej odmiany nauczyć. Niestety trzeba ją po prostu zapamiętać. A zatem do dzieła. Formy podstawowe łacińskiego czasownika "być" to "sum, esse, ...
Czytaj Dalej
Łacina koniugacja 3 na io
Dzisiaj definitywnie kończymy temat koniugacji w czasie teraźniejszym. Została nam do omówienia tylko koniugacja III na -io, zwana także czasem koniugacją IIIb lub koniugacją III/IV. Dlaczego? Ponieważ należące do niej czasowniki odmieniają na pierwszy rzut okaz wyglądają jak czasowniki koniugacji IV, odmieniają się jednak jak czasowniki koniugacji III. Zobaczcie przykłady ...
Czytaj Dalej
Łacina formy podstawowe
Wiele osób, które uczyły się łaciny, strasznie wspomina formy podstawowe czasownika. Zupełnie nie rozumiem dlaczego, bo przecież większość z nich jest pięknie regularna i nie sprawia żadnego problemu. No tak, ale są wyjątki. Cóż, nie ma jeszcze (i mam nadzieję - nie będzie!) na świecie języka, w którym nie byłoby wyjątków ...
Czytaj Dalej
Futurum primum
Uwaga, uwaga! Wchodzimy dzisiaj na kolejny poziom wtajemniczenia w łacińskie czasy - poznajemy futurum primum! Czy będzie trudno? Absolutnie nie, choć nieco trudniej niż w przypadku imperfectum, które było megałatwe i stanowiło w zasadzie jedynie rozgrzewkę w nauce łacińskich czasów. Ale dość o tym, zaczynamy! Na czym polega trudność z ...
Czytaj Dalej
Złożenia z esse
Czym są tytułowe "złożenia z esse", o których będziemy mówić w tej lekcji? Istnieją w łacinie takie czasowniki, które składają się z dobrze wam znanego czasownika "być" (esse) oraz przedrostka (którym często jest przyimek). Nadają one wówczas czasownikowi "esse" zupełnie inne znaczenie. Oto lista najważniejszych z nich. Najważniejsze złożenia z ...
Czytaj Dalej
Participium praesentis activi
Mówiliśmy w jednej z poprzednich lekcji o participium perfecti passivi, czyli formie czasownika łacińskiego odpowiadającej polskiemu imiesłowowi przymiotnikowemu biernemu. Dzisiaj powiemy sobie o innej formie - participium praesentis activi. Gdybyśmy chcieli przetłumaczyć tę nazwę na polski, brzmiałaby ona "imiesłów czasu teraźniejszego, strony czynnej". Co to znaczy i jak to tłumaczyć? ...
Czytaj Dalej


Łacina gramatyka online – czasy

Łacina czasy
Wielkimi krokami zbliżamy się do omówienia kolejnych czasów w języku łacińskim. Już wkrótce będziecie mogli powiedzieć, że znacie nie tylko jeden czas teraźniejszy w łacinie, ale że opanowaliście temat "Łacina czasy". Ale zanim do tego dojdzie i nauczycie się wszystkich nowych końcówek i form, potrzebne jest ogólne wprowadzenie do tematu ...
Czytaj Dalej
Imperfectum
Nadeszła wiekopomna chwila, w której poznacie kolejny po teraźniejszym czas w języku łacińskim - imperfectum, czyli czas przeszły niedokonany. Od razu was uspokoję - obędzie się bez wkuwania, płaczu i zgrzytania zębami. Imperfectum to czas bardzo łatwy - wystarczy zapamiętać trzy proste reguły i gotowe - umiecie go tworzyć, rozumieć ...
Czytaj Dalej
Futurum primum
Uwaga, uwaga! Wchodzimy dzisiaj na kolejny poziom wtajemniczenia w łacińskie czasy - poznajemy futurum primum! Czy będzie trudno? Absolutnie nie, choć nieco trudniej niż w przypadku imperfectum, które było megałatwe i stanowiło w zasadzie jedynie rozgrzewkę w nauce łacińskich czasów. Ale dość o tym, zaczynamy! Na czym polega trudność z ...
Czytaj Dalej
Łacina perfectum
Łacina perfectum (czas przeszły dokonany) to jeden z tych tematów, po poznaniu którego w waszej łacińskiej świadomości wszystko się zmienia. Brzmi to bardzo górnolotnie, ale coś w tym naprawdę jest. Poznajecie bowiem czas przeszły dokonany, który będzie pojawiał się zawsze i wszędzie we wszystkich tekstach łacińskich. Dla opowieści o przeszłości ...
Czytaj Dalej

Łacina gramatyka online – rzeczownik

Łacina przypadki
Powoli zbliżamy się do poznania łacińskich deklinacji. Zanim jednak do tego dojdzie, musicie dowiedzieć się, przez jakie przypadki odmieniamy w łacinie rzeczowniki, przymiotniki i inne części mowy. I o tym właśnie będzie ta lekcja. Zobaczcie, jakie przypadki ma nam do zaoferowania łacina! Na początek, żeby nie było wszystko tak zupełnie ...
Czytaj Dalej
Łacina deklinacja I
Wiecie już bardzo dużo o łacińskich czasownikach, pora zająć się rzeczownikami. W niniejszej lekcji dowiecie się, jak odmieniać przez przypadki rzeczowniki deklinacji I (Łacina deklinacja I). Informacje na temat łacińskich przypadków zamieściłem w poprzedniej lekcji (Lekcja 7: Przypadki). Jeśli nie zdążyłeś się z nią zapoznać, zrób to teraz - będzie ...
Czytaj Dalej
Łacina deklinacja 2
Znacie już deklinację pierwszą, przyszła pora poznać kolejną. Tym razem będzie trochę (ale tylko trochę!) trudniej, bo według łacińskiej deklinacji 2 odmieniają się trzy typy rzeczowników, ale zaraz przekonacie się, że nie taki diabeł straszny. No to do dzieła! Deklinacja 2 to rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone na -us i -er, ...
Czytaj Dalej
Przyimki łacińskie
Tematem dzisiejszej lekcji są przyimki łacińskie, a dokładnie - jakie jest ich znaczenie i z jakimi przypadkami się łączą. Tak - każdy przyimek wymaga, aby połączony z nim rzeczownik, przymiotnik czy inna część mowy stał w odpowiednim przypadku. Czasami, w zależności od tego, jakiego przypadka użyjemy, może się zmienić znaczenie ...
Czytaj Dalej
iii deklinacja łacina
"III deklinacja łacina" to jeden z najbardziej skomplikowanych tematów łacińskiej fleksji. Deklinacja ta bardzo różni od dwóch poprzednich, które już poznaliście. Jest trudniejsza z kilku powodów. Przede wszystkim dlatego, że nie ma jednej (bądź dwóch) końcówek, po których łatwo byłoby ją rozpoznać (jak -us lub -a w poprzednich deklinacjach). Po ...
Czytaj Dalej
Łacina deklinacja 3
Przed wami druga odsłona tematu "Łacina deklinacja 3". Co czeka was tym razem? Znacie już typ spółgłoskowy 3. deklinacji, domyślacie się więc na pewno, że istnieje typ samogłoskowy. Czym różni się od typu spółgłoskowego? Tak jak wspominałem ostatnim razem, tylko niektórymi końcówkami. Przyjrzyjmy się więc im bliżej. Łacina deklinacja 3 ...
Czytaj Dalej
Deklinacja 3 łacina
Przed nami kolejny typ 3. deklinacji (deklinacja 3 łacina) - na pocieszenie dodamy, że już ostatni. Jak na razie znacie typ spółgłoskowy i typ samogłoskowy. Dzisiaj poznacie typ mieszany 3. deklinacji. Na czym on polega? Jak sama nazwa wskazuje, zawiera on elementy zarówno typu spółgłoskowego, jak i samogłoskowego. Jakie? Zacznijcie ...
Czytaj Dalej
Deklinacja IV łacina
Dzisiejszy temat (Deklinacja IV łacina) jest dość prosty i na pewno uda się wam opanować go dość szybko i bezboleśnie. Zwłaszcza gdy przypomnicie sobie skomplikowaną deklinację III, stwierdzicie, że deklinacja IV jest nadzwyczaj prosta. Ale do rzeczy. Deklinacja IV łacina - co się w niej odmienia? Według deklinacji IV odmieniamy ...
Czytaj Dalej
Deklinacja V łacina
Uwaga! Tematem "Deklinacja V łacina" definitywnie kończymy temat deklinacji w języku łacińskim! Tak, to już naprawdę wszystko, deklinacja V jest ostatnia i więcej ich nie będzie, będą znacznie przyjemniejsze rzeczy. Do tego kończymy temat deklinacji lekcją bardzo prostą, łatwą i przyjemną. Zresztą zobaczycie sami. Oto deklinacja V łacina! Deklinacja V ...
Czytaj Dalej


Łacina gramatyka online – przymiotnik

Łacina przymiotniki
Jak opisalibyście powyższy obrazek? "Piękny, poruszający, wzruszający" czy "Kiczowaty, tandetny, pocztówkowy"? To kwestia gustu i nie to jest tematem tego tekstu. Ważne, że emocje, które mu towarzyszą, wyrazilibyście, używając przymiotników. I to właśnie przymiotnik jest nośnikiem tych emocji. Przymiotnik, który często przez nauczycieli traktowany jest nieco po macoszemu, bo przecież ...
Czytaj Dalej
Przymiotniki 3 deklinacji
Na obrazku ilustrującym niniejszą lekcję widzicie numer od 1 do 3. Nieprzypadkowo. Ale wbrew pozorom nie chodzi tylko o to, że dzisiejszym tematem są przymiotniki 3 deklinacji. Przecież omawiamy ją już od dłuższego czasu. Ważniejsze jest to, że przymiotniki 3 deklinacji występują w trzech typach. Spokojnie, to nic trudnego. Za chwilę ...
Czytaj Dalej
łacina stopniowanie przymiotników
Stopniowanie przymiotników łacińskich to temat dość zawiły. Nie jest bardzo trudny, natomiast sporo w nim zasad, które trzeba zapamiętać i dobrze opanować, żeby nic się potem nie myliło. Jak więc to wygląda? Przystępujemy do dzieła! Tak samo jak w języku polskim, w łacinie występują trzy stopnie: równy (łac. gradus positivus), ...
Czytaj Dalej
Łacina stopniowanie przysłówków
Bardzo dobrze poznaliście już łacińskie stopniowanie przymiotników, pora dowiedzieć się co nieco o przysłówkach. Na początek: co to jest przysłówek? To taka część mowy, która powstaje od przymiotnika i w przeciwieństwie do niego nie odpowiada na pytanie "jaki?", tylko "jak?". A zatem przysłówkiem pochodzącym od przymiotnika "dobry" jest "dobrze". Jak ...
Czytaj Dalej

Łacina gramatyka online – zaimki

Łacina przypadki
Powoli zbliżamy się do poznania łacińskich deklinacji. Zanim jednak do tego dojdzie, musicie dowiedzieć się, przez jakie przypadki odmieniamy w łacinie rzeczowniki, przymiotniki i inne części mowy. I o tym właśnie będzie ta lekcja. Zobaczcie, jakie przypadki ma nam do zaoferowania łacina! Na początek, żeby nie było wszystko tak zupełnie ...
Czytaj Dalej
Łacina zaimek osobowy
Podczas tej lekcji dowiesz się, jak powiedzieć po łacinie: "ja", "ty", "my" i "wy", czyli w skrócie poznasz łacińskie zaimki osobowe. Poznasz także ich odmianę przez przypadki. Dodatkowo poznasz zaimek zwrotny, który będziemy w skrócie tłumaczyć jako "się". Jesteś gotowy? No to do dzieła - zaczynamy temat "Łacina zaimek osobowy ...
Czytaj Dalej
Zaimki dzierżawcze łacina
Niewiele jest łatwiejszych tematów niż "Zaimki dzierżawcze łacina". Znacie już przecież deklinację pierwszą i drugą, mówiliśmy o odmianie przymiotników, więc wszystko powinno być dla was jasne i zrozumiałe. Przejdźmy więc do nauki zaimków dzierżawczych. Zaimki dzierżawcze łacina - co to jest? Zacznijmy od definicji. Zaimki dzierżawcze oznaczają posiadanie. Po polsku ...
Czytaj Dalej
Zaimki wskazujące łacina
Jak sama nazwa wskazuje (nomen omen), zaimki wskazujące to takie, które nam kogoś lub coś wskazują. W dużym uproszczeniu łacińskie zaimki wskazujące można na język polski przełożyć jako "ten, ta to". Problem w tym, że w łacinie (zaimki wskazujące łacina) występuje tych zaimków kilka, a każdy z nich ma nieco ...
Czytaj Dalej
Qui quae quod
Dzisiaj powiemy sobie kilka słów na temat zaimka względnego "Qui quae quod". Nie powinien on wam sprawić większego problemu, jeśli przypomnicie sobie dwie poprzednie lekcje: o odmianie zaimkowej oraz odmianie zaimka pytajnego. A zatem, jeśli pamiętacie te informacje, zaczynamy! Czym jest zaimek "Qui quae quod"? Zaimek, o którym będzie mowa, ...
Czytaj Dalej


Łacina gramatyka online – składnia

Jak tłumaczyć łacinę?
Jak tłumaczyć łacinę? To jest bardzo dobre pytanie, bo wbrew pozorom nie da się - przynajmniej na początku - robić tego ad hoc, tak po prostu, po kolei, jak leci. Żeby nie mieć problemów z właściwą interpretacją form i przypadków, a później z tłumaczeniem dłuższych, często skomplikowanych zdań, warto przyswoić ...
Czytaj Dalej
Łacina orzeczenie imienne
Dzisiaj powiemy sobie kilka słów o łacińskim orzeczeniu imiennym - co to jest, jak się je tworzy i jak je tłumaczyć. Temat jest krótki i łatwy, ale bardzo istotny, żeby uniknąć późniejszych błędów i nieporozumień w tłumaczeniu i tworzeniu łacińskich zdań. Zaczynamy temat "Łacina orzeczenie imienne"! Co to jest orzeczenie ...
Czytaj Dalej
Accusativus cum infinitivo - ACI
Mamy dzisiaj do omówienia temat dosyć rozległy i pierwszy - nazwałbym to - z tematów "przełomowych", tzn. takich, po których poczujecie po raz pierwszy ogromną satysfakcję ze znajomości łaciny i umiejętności jej tłumaczenia. Tak przynajmniej było w moim przypadku. Mowa o składni accusativus cum infinitivo (ACI). Ale zacznijmy od początku ...
Czytaj Dalej
Strona bierna łacina
Zanim przejdziemy do omawiania tematu "Strona bierna łacina", musimy powiedzieć sobie w skrócie, czym w ogóle jest strona bierna. W omawianych dotychczas zdaniach to zawsze podmiot był wykonawcą czynności, a dopełnienie jej przedmiotem, np. "Iulius puellam amat" - "Juliusz kocha dziewczynę". Zdania te stały w stronie czynnej. W stronie biernej ...
Czytaj Dalej
NCI łacina
Przed nami temat "Łacina NCI". To nic innego niż nominativus cum infinitivo - analogicznie do ACI - accusativus cum infinitivo. Od razu więc wiecie, że składnia ta jest zbudowana z nominativu, bezokolicznika i czasownika rządzącego. Ale uwaga - stoi nie w stronie czynnej (tak jak to było w przypadku ACI), ...
Czytaj Dalej
Dativus possessivus
Jak najłatwiej wyrazić po łacinie myśl, że ktoś coś posiada? Oczywiście z użyciem czasownika "habere" - "mieć". Ale czy da się to samo powiedzieć, używając czasownika "esse" - "być". Tak się składa, że po łacinie... owszem, można, korzystając z konstrukcji dativus possessivus. Ale zacznijmy od początku. Co to jest dativus ...
Czytaj Dalej
Accusativus duplex
Jakiś czas temu poznaliście składnię ACI, dzisiaj poznacie składnię accusativus duplex, która poniekąd wygląda podobnie do ACI. Z jednym tylko wyjątkiem - zabraknie w niej infinitivu, czyli bezokolicznika. O co w tym wszystkim chodzi? Zaraz wszystko stanie się jasne. Accusativus duplex - tworzenie Najlepiej będzie wyjaśnić wszystko na przykładzie. Wyobraźmy sobie ...
Czytaj Dalej
Nominativus duplex
Oprócz składni accusativus duplex istnieje w łacinie jeszcze druga, bardzo podobna - nominativus duplex. O ile ta pierwsza miała wiele wspólnego ze znaną już Wam konstrukcją ACI, o tyle nominativus duplex nawiązuje do NCI - nominativus cum infinitivo. Wspomnieliśmy w poprzedniej lekcji, że accusativus duplex to coś w rodzaju ACI ...
Czytaj Dalej
Funkcje przypadków łacina
Łacińskie funkcje przypadków to temat bardzo obszerny. Funkcji tych jest bowiem bardzo wiele, a przynajmniej tak uważają uczeni, którzy łacinę chcieli w jak najwyższym stopniu ustrukturyzować. Rozważania na temat słuszności ich twierdzeń zostawmy jednak na później. Warto wiedzieć, że funkcji przypadków łacińskich jest multum, ale nie wszystkie trzeba znać na ...
Czytaj Dalej


Jeśli chcielibyście jednak uczyć się od początku, zapraszam do działu PODRĘCZNIK – znajdziecie tam wszystkie lekcje po kolei. Ucząc się według tego programu ułożonego przeze mnie, poznacie wszystkie zagadnienia w kolejności, która wydaje mi się najkorzystniejsza i najbardziej logiczna.

Zapraszam również do wykonywania ćwiczeń. Znajdziecie je w dziale ĆWICZENIA. Zadania są tam uszeregowane według zagadnień, których dotyczą.


Photo credit: edwards_sa / Foter / CC BY-SA

5 komentarzy dotyczących “Łacina gramatyka online

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *