Lekcja 22: Liczebniki główne (21-1000)

W poprzedniej lekcji na temat „Liczebniki łacina” poznaliście podstawowe liczebniki łacińskie główne – od 1 do 20. Pora przejść dalej. Dzisiaj nauczycie się liczyć po łacinie aż do 1000. Jak zwykle wszystko będzie bardzo proste. Zapraszam do dalszej części lekcji i liczebnikach łacińskich!



Liczebniki łacina 20-30

Znamy już liczebnik 20 – „viginti”. Ale jak powiedzieć „21”, „22” i tak dalej? Nic prostszego. Do „20” dodajemy kolejne cyfry i wychodzi nam:

21 – viginti unus (lub unus et viginti)

22 – viginti duo (lub duo et viginti)

itd.

Inaczej jest, gdy dochodzimy do dwóch ostatnich liczebników przed „30”. Tutaj, tak jak w przypadku liczebników „18” i „19” odejmujemy odpowiednio „2” i „1” już od „30”. Wychodzi więc nam:

28 – duodetriginta

29 – undetriginta

Tak samo tworzyliśmy przecież „duodeviginti” i „undeviginti”.



Liczebniki łacina 30-90

„Przypadkiem” w poprzednim akapicie zdradziłem wam, jak jest „30”. Pora więc poznać pozostałe liczebniki oznaczające dziesiątki. Wszystko znajdziecie na grafice.

Liczebniki łacina
Liczebniki łacina: 30-90

Niestety powyższych form trzeba nauczyć się na pamięć. Są one nieodmienne, więc stosujemy je w takiej samej formie bez względu na rodzaj określanego słowa. Przypominam też, że w przeciwieństwie do polszczyzny rzeczownik po liczebniki nie stoi w genetivie. „Trzydzieści ogrodów” to „Triginta horti”, a nie „Triginta hortorum”! Pozostałe liczby (31, 45, 47, 58) tworzymy analogicznie do tego, jak było to omówione w poprzednim akapicie.

Liczebniki łacina 100-1000

Pora na kolejną dawkę liczebników – tym razem setki i tysiące. Oczywiście w nauce pomoże Wam poniższa grafika.

Liczebniki łacina
Liczebniki łacina: 100-1000

Liczebnik „100” to „centum”. On również jest nieodmienny, więc przy jego użyciu zastosowanie mają powyższe zasady. Inaczej jest z wyższymi setkami. Odmieniają się już one według deklinacji I i II (oczywiście tylko w liczbie mnogiej). Np. „ducenti” (200) ma formy „ducenti, ae, a”, powiemy więc „ducenti pueri” (200 chłopców), ale „ducentae puellae” (200 dziewcząt). A jak powiedzieć np. „255 chłopców? To bardzo proste – dodajemy do siebie (tak jak po polsku) kolejne cząstki liczebnikowe – „ducenti quinquaginta quinque pueri”.

Z powyższej grafiki wiecie już, jak jest po łacinie „1000”. I tutaj znowu liczebnik „mille” jest nieodmienny. Powiemy więc „Mille pueri” (tysiąc chłopców). Inaczej sprawa się ma, gdy mamy do czynienia z więcej niż jednym tysiącem. Wtedy używamy liczby mnogiej od „mille”, czyli „milia”. Ale uwaga! W tym przypadku rzeczownik określany przez liczebnik występuje już w genetivie. „Dwa tysiące chłopców” powiemy więc „Duo milia puerorum”.

Pozostaje jeszcze tylko powiedzieć, jak odmienia się „milia” przez przypadki:

Nominativus: milia

Genetivus: milium

Dativus: milibus

Accusativus: milia

Ablativus: milibus

I tyle!


Gdyby mimo wszystko coś było niejasne, napisz do mnie.
Oglądaj filmy o łacinie i starożytności na YouTube!
Śledź Łacinę globalnie na FACEBOOKU,GOOGLE+PINTERESTINSTAGRAM

5 komentarzy dotyczących “Lekcja 22: Liczebniki główne (21-1000)

  • 09/12/2015 at 01:57
    Permalink

    Wygląda na to, że strasznie czepialski jestem, ale to absolutnie nie ze złośliwości, tylko z troski o jak najlepszą jakość nauki. Zauważyłem bowiem literówkę: 28 jest duodetrigina a powinno być chyba duodetriginta (zjedzona „t”). Pozdrawiam serdecznie i proszę się na mnie nie złościć :)

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code